نماز مسافر در سفرهاى راحت و بدون سختى
س: آيا در زمان حاضر که مسافرتها به راحتى قابل انجام است نماز مسافر شکسته است؟
ج) در حکم مذکور تفاوتى ميان عصر حاضر و زمان گذشته نيست.
مصرف کردن وام در غير جهت آن
س: در صورتى كه گيرنده وام قصد مصرف آن در مورد قرارداد را ـ كه تعمير خانه است ـ نداشته باشد، حكم وضعى و تكليفى آن را بيان فرماييد؟
ج) اگر بانک وامى را براى کسى که مىخواهد خانهاش را تعمير کند اختصاص داده، شخص دريافت کننده اگر قصد تعمير منزل را ندارد از همان ابتداء حق گرفتن چنين مبلغى را نداشته و مالک آن نمىشود. و از تسهيلات بانكى بايد در همان جهتى كه تعيين شده استفاده كنند و در غير آن جايز نيست.
خريد و فروش چک مدّتدار
س: خريد و فروش چک (مدّتدار) در چه صورتى جايز است؟
ج) فروش چک به شخص ثالث به مبلغ کمتر جايز نيست ولى فروش آن به بدهکار اشکال ندارد
استفاده از کارت اعتبارى و پرداخت بهره
س: من از کارت دستگاه خودپرداز بانک استفاده مىکنم، که گاه (بدون اينکه پولى در حسابم باشد) از پول اعتبارى کارت خرج مىکنم ولى بايد يک درصدى اضافه بها به صورت ماهانه، نسبت به آن مقدار پولى که از کارت استفاده کردهام بپردازم. اگر اين بهره حساب مىشود، کفاره اين گناه چيست و چگونه مىتوانم خود و خانوادهام را از اين گناه در آينده خلاص کنم، چرا که بايد در طى بيست ماه آينده اين پول اعتبارى را با اضافه بها پس بدهم.
ج) اگر با استفاده از کارت اعتبارى پول را به عنوان قرض دريافت کردهايد که بعداً با بهره بپردازيد، اصل قرض صحيح است و پول قرضى حلال است، ولى درصد اضافه، اگر بابت كارمزد نباشد ربا و حرام است و شما شرعاً بدهکار آن نيستيد اگرچه بانک خواه و ناخواه از شما خواهد گرفت. رد.
پرورش و خريد و فروش تمساح
س: آيا تمساح و کرکديل حرام هستند؟ آيا استفاده از پوست آنها براى ساخت کيف و کفش و مثل اينها که در نماز از آنها استفاده نمىشود حرام است؟ آيا پرورش اين حيوان که گوشت و پوست آن در خارج از کشور استفاده مىشود براى صادر کردن و ورود ارز به داخل کشور اشکال دارد؟
ج) تمساح و کرکديل حرام گوشتاند ولى اگر ذبح شرعى شوند، استفاده از پوست آنها اشکال ندارد ولى فروش گوشت آنها حتى به افرادى که خوردن آن را حرام نمىدانند، جايز نيست. و لکن تکثير و پرورش و فروش حيوانات حرام گوشت (مثل تمساح و کرکديل) اگر براى منفعت محلله مقصودهاى همچون استفاده از پوست آنها براى موارد مذکور در سؤال باشد و يا استفاده از گوشت اين حيوانات براى تعليف (خوراک) حيوانات ديگر باشد، اشکال شرعى ندارد.
فروش ماهى تذکيه نشده به کسى که آن را تذکيه شده مىداند
س: اگر فروشنده مقلّد مرجعى باشد که معتقد است: چنانچه ماهى كه در تور ماهيگرى داخل آب مرده حرام است آيا مىتواند به مقلّدين مرجعى بفروشد كه قائل به حليت آن هستند؟
ج) براى استفادههاى غذايى انسان جايز نيست هر چند خريدار خوردن آن را حلال بداند.
فروش حلقه مردانه از جنس طلاى سفيد
س: در زمان خريد لوازم عقد با اصرار خانواده همسرم و با اکراه اجازه خريد انگشتر طلاى سفيد را دادم و فقط براى چند لحظه در شب عقد و عروسى آنرا بدست کردم. حال با توجه به مردانه بودن آن آيا میتوانم آنرا بفروشم و از پول آن استفاده نمايم؟ در صورت منفى بودن پاسخ آيا مأذون هستم که آن را با طلاى زنانه معاوضه نمايم؟ در صورت مثبت بودن، پرداخت يا دريافت وجه براى تعويض چه حکمى دارد؟
ج) اگر آن انگشتر قابل تغيير و تبديل باشد به شرطى که ندانيد خريدار و دريافت کننده آن را در مورد حرام بکار مىگيرد، در اين صورت واگذار کردن آن به ديگرى تحت عناوين مذکور در سؤال مانعى ندارد.
سرويسدهى اينترنت و استفاده حرام مشتريان
س: اگر كسى كافىنت داشته باشد و بداند كه برخى مشتريان براى چت (گفتگو) با افراد نامحرم و همچنين رفتن به سايتهاى غيراخلاقى به كافىنت مىآيند، در اين وضعيت تكليف او به عنوان صاحب كافىنت چيست و كسب درآمد از اين راه ( با شرايط ذكر شده) چه حكمى دارد؟
ج) با علم به اينكه مشترى از ابزارى كه در اختيار او قرار داده
خريد و فروش محصولات داراى عكس «باربى»
س. آيا نگهدارى و خريد وسايل و لوازمى که داراى عکسهاى «باربى» که ساخت کشور آمريکا مىباشد که با اهداف خاصى توليد شده جايز مىباشد؟
ج) هرگونه خريد و فروش و نگهدارى وسايل و لوازمى که کمک به کشور غير مسلمان سازنده آن در جهت بهرهگيرى درآمد حاصل از ساخت آن در معارضه و مبارزه با اسلام و مسلمين باشد و يا موجب اشاعهى فساد گردد، جايز نيست.
مىشود استفاده حرام مىکند، جايز نيست و كسب درآمد از اين طريق نيز اشكال دارد ولى در صورت شک در اينکه مشترى از آن بصورت حرام استفاده مىکند، اشكال ندارد
. محرميت عروس و پدر شوهر
س: آيا پس از فوت شوهر يا پس از طلاق، رابطه محرميّت بين عروس و پدر شوهر باقى مىماند يا خير؟
ج) محرميّت ابدى است و پس از فوت شوهر يا پس از طلاق باقى است.
تقاص از بدهکار
س: آيا برداشتن اموال فرد بدهکار بدون اطلاع و اجازه وى جايز است؟
ج) تقاص از طلبكار در صورتى مجاز است كه بدهكار، بدهى خود را انكار كند يا در پرداخت آن كوتاهى كند و براى رسيدن به حق راهى جز تقاص باقى نباشد؛ در غير اين صورت برداشتن مال از او بدون اذن و تصرف در آن جايز نيست.
پرداخت بدهى که ارزش آن بيشتر شده
س: اگر فردى چند سال قبل مبلغى به دلار بدهکار شده باشد و الان قصد باز پرداخت آن را دارد ولى ارزش دلار در حال حاضر نسبت به زمان ايجاد بدهى بسيار افزايش پيدا کرده است آيا بدهکار لازم است بر اساس ارزش فعلى دلار پرداخت کند و يا واجب است مصالحه کند؟
ج) ميزان در فرض مذکور همان مقدار از ارز مورد نظر است که بدهکار بوديد و افزايش قيمت سبب کاهش مقدار پرداختن شما نمىشود.
عزل توليت وقف
س: اينجانب يك باب منزل را وقف حوزه علميه كردهام و توليت آن را در زمان حياتم به عهده خودم و بعد از حياتم به عهده شخص ديگرى گذاشتهام. آيا اجازه دارم اكنون توليت بعد از خودم را تغيير بدهم؟
ج) واقف فقط در وقت واقع ساختن وقف و در ضمن عقد آن اجازه قرار دادن حق توليت براى خودش يا ديگرى را دارد اما بعد از تمام شدن وقف، واقف بيگانه از وقف مىباشد
اجازه شوهر براى نذر زن
س: نذر زن بدون اجازه همسر چه حکمى دارد؟
ج) اگر شوهر حضور دارد، بايد بنابر احتياط نذر زن با اجازه او باشد. ً اگر در وقف محصور، چيزى را به كسى وقف كنند او مىتواند رد كند؟
ج) وقف ايقاع است ولى در صحّت وقف، قبض موقوف عليه شرط است، فلذا در فرض سؤال اگر شخص «ب» عين موقوفه را تحويل نگيرد، وقف محقق نمىگردد
نذرى اقليتهاى مذهبى
س: اينجانب در محله ارامنه مسئوليت هيئت را به عهده دارم و در خصوص نذورات مسائل مبالغى بابت كشتن گوسفند دريافت مىكنم كه: در خصوص گوسفند نذرى اقليتهاى دينى فرقى بين مسلمانها دارد يا خير؟
ج) اگر پول به شما بدهند و شما را مخيّر كنند، اختيار دست شما است هر گوسفندى را كه خواستيد بخريد و ذبح شرعى بكنيد؛ و نسبت به گوسفند نذرى فرقى بين اقليتهاى دينى و مسلمين نيست ولى اگر اقليتها خودشان گوسفند را ذبح كنند، ذبيحه آنها (مثل ساير غير مسلمانها) حلال نيست
کفاره عهد و قسم
س: كفاره عهد و قسم چگونه است؟
ج) كفاره عهد سير كردن شصت فقير يا دو ماه روزه است كه بايد سى و يک روز آن پى در پى باشد و كفاره قسم سير كردن ده فقير يا پوشانيدن آنهاس
امر كافر به معروف
س: با توجه به وجوب امر به معروف آيا ما بايد کافران را نيز امر به معروف کنيم؟
ج) مورد وجوب امر به معروف مورد علم طرف به معروف و منکر است و کفار ولو مکلف به فروع هستند ولى چون توجه و اعتقاد به حليت و حرمت ندارند مورد امر به معروف و نهى از منکر نمىباشند.
ت و اگر نتوانست بايد سه روز روزه بگيرد و بنابر احتياط واجب بايد پى در پى باشد.. شود.
سپردن والدين از كار افتاده به خانه سالمندان
س: اينجانب مادرى دارم كه مدت نُه سال است از سكته مغزى رنج مىبرد و افتاده شده و هم اكنون نيز قادر به انجام هيچ كارى نيست به گونهاى كه فرزندان پسر وى را به اصطلاح تر و خشك مىكنند اكنون با توجه به اينكه ديگر نگهدارى ايشان در منزل به صلاح خود مريض نيست اگر ايشان را به خانه سالمندان كه جاى بهترى از لحاظ امكانات پزشكى و رفاهى است منتقل كنيم آيا از لحاظ شرعى و برّ به والدين اشكالى دارد يا خير؟
ج) اگر عرفاً نسبت به مريض بهتر و آبرومندتر است، اشكال ندارد ولى مسئوليت شرعى از دوش فرزندان برداشته نمىشود و بايد هميشه مراقب احوالات او باشند
تکليف شرعى در قبال مانده پولهاى دولتى
س: من مبلغى را از دانشگاه جهت برپايى بازديد علمى دانشجويان از دانشگاه گرفتم و آن را صرف خريد غذا و تهيه ماشين بچهها کردم و مقدارى پول و مواد غذايى اضافه مانده است. آيا مىتوان اين مقدار اضافى را در حالى که بنده تمام کارها و زحمات اردو را کشيدهام به عنوان حقالزحمه بدون اجازه آنها بردارم؟
ج) اگر از انجام امور مذکور قصد مجانيّت نکردهايد، دريافت هرگونه حقالزحمهاى بايد با اجازه کسانى باشد که مبلغ را پرداخت کردهاند مگر آنکه اختيار تام به شما داده باشند.
استفاده غير مجاز از اموال دولتى
س: استفاده از خانههاى سازمانى دولتى براى کسانى که امکان مالى دارند يا خانه شخصى دارند از نظر شرعى چه حکمى دارد؟ و اگر به وسيله پارتى بازى و... به آن دست يابيم خواندن نماز در آن اشکال دارد يا خير؟
ج) اگر برخلاف مقررات است، جايز نيست و اگر از طريق نامشروع اشغال شده است، نماز در آن حکم غصب را دارد.
مخالفت با والدين
س: آيا مخالفت با سليقه پدر و مادر در کارها حرام است؟
ج) اگر منظور مخالفت با سليقه پدر و مادر در كار مربوط به خودشان است، شما حق دخالت ندار د
غسل ورود به مسجد الحرام
س: آيا استحباب غسل ورود به مسجدالحرام تنها براى قادم و كسى است كه اعمال عمره بجاى مىآورد يا براى هر مرتبه رفتن به مسجدالحرام نيز مستحب است؟
ج) اختصاص به ورود اوّل ندارد. يد ولى اگر مخالفت با سليقه آنان در رابطه با كارهاى خود شماست، صرف مخالفت حرام نيست لكن ايذاى والدين حرام است.
خواب در مسجد
س: حکم خواب در مسجد چيست؟
ج) خوابيدن در مسجد اگر انسان ناچار نباشد مكروه است
تصرف در پول ديه متعلق به فرزند
س: پول ديه ناشى از تصادف فرزند (شكستن پا) را پدر او مى تواند صرف تامين مخارج زندگى خود و خانوادهاش نمايد يا خير و آيا لازم است براى آن فرزند نگهدارى نمايد و يا بعداً به او برگرداند و يا براى او خرج نمايد؟
ج) فقط در صرف براى احتياجات بچه مجاز است و در غير آن جايز نيست.
مراوده با افراد بىدين
س: آيا دوستى با افرادى که بىديناند مجاز است؟
ج) صرف مراوده و رفت و آمد اگر تشويق آنان بر خلافکارى و بىدينى نباشد و موجب ترتب فساد نگردد، اشکال ندارد.
آرايش زنى كه خود را در معرض ديد نامحرم قرار مىدهد
س: آيا خانمى که شغل آرايشگرى دارد، مىتواند خانمهايى را آرايش کند که مىداند به نامحرم نشان مىدهند؟ و همچنين کاشت ناخن توسط او جايز است؟ (با توجه به اينکه با انجام آن، سبب مىشود که مدتى وضو و غسل شخص به صورت جبيره شود.)
ج) اگر آرايشگر مىداند كه كار او در جهت حرام بهرهبردارى مىشود، جايز نيست چنين آرايشى را انجام دهد، حكم كاشتن ناخن كه احياناً موجب وضو و غسل جبيرهاى مىشود، در بالا گذشت.
ازدواج مرد غير مسلمان با زن مسلمان
س: حكم زن غير مسلمانى كه با مرد غير مسلمان ازدواج كرده و بعد از ازدواج، آن زن مسلمان شده چيست؟ آيا بر شوهرش حرام مىشود؟
ج) زن بايد يك عدّه صبر كند، چنانچه در اين زمان ش
عقد ازدواج به روش سنىها
س: آيا عقد ازدواج به روش سنىها صحيح است يا خير؟
ج) در عقد ازدواج پس از حصول شرايط صحت، انشاء جدى عقد كافى است خواه بر اساس مذهب اهل سنت نزد عدلين باشد يا نباشد.
إذن ولى در ازدواج با مسيحى باكره
س: آيا متعه با يك زن جوان مسيحى بدون اجازه والدينش جايز است؟
ج) نكاح موقّت با دختر مسيحى اشكال ندارد ولى اگر باكره باشد بنابر احتياط اذن پدر شرط است.وهر نيز مسلمان شد، ازدواج باقى است والا فسخ مىشود.
وظيفه زنان نسبت به انجام كارهاى خانه
س: ما در يك كشور خارجى زندگى مىكنيم اينجا آقايان همه وظايف و امور خانه را به عهده زنان گذاشتهاند و زنان در خانه براى خود وقت هيچ فعاليتى ندارند و مواقع تفريح هم براى آنها فراهم نمىکنند، اين چه حکمى دارد؟
ج) همسران مجاز نيستند زنان خود را مکلف به انجام کارهاى خانه کنند، و زنان شوهردار در کارهاى شخصى خود آزاد هستند و نسبت به شوهرانشان هيچ تکليفی زائد بر اداى حقوق زناشويى ندارند.
رابطه زن و شوهر پس از اسلام آوردن شوهر
س: من حدود 5 سال پيش به دين اسلام مشرف شدم ولى همسر و فرزندانم معتقد به فرقه مسيحى «مورمنها» هستند من هم قبل از اسلام به همين فرقه معتقد بودم. هر چقدر كه من معلومات و اعمال عبادىام را نسبت به اسلام افزايش مىدهم، تنش بيشترى در خانواده من ايجاد مىشود. من روى روابط خانوادگىام با شدت بيشترى فعاليت مىكنم ولى اين مسئله پيشرفت كمى مىكند. من چه بايد بكنم؟ آيا طلاق گناه خواهد بود؟ اگر طلاق ندهم گناه خواهد بود؟
همسرم به مقدار ملايمى نسبت به اسلام دشمنى مىكند. شرايط سختى است.
ج) با فرض اينكه شما و همسرتان هر دو مسيحى بوديد و بر طبق آئين دين مسيح ازدواج نموديد با اسلام شما و بقاى همسرتان بر دين مسيحيت اين علاقه زوجيت بين شما شرعاً بقوت خود باقى است و نيازى به طلاق و جدائى نيست و در هر صورت اختيار طلاق شرعاً با شوهر است.
ازدواج با اسماعيلى
س: ازدواج با پيروان اسماعيلية چه حکمى دارد؟
ج) ازدواج با چنين اشخاصى با رعايت شرايط صحّت ازدواج اگر مستلزم ترتب مفسده نباشد اشکال شرعى ندارد.
طلاق زن حامله
س: آيا مىتوان زن حامله را طلاق داد؟ اگر شرايط خاصى موجود است بفرماييد.
ج) طلاق زن حامله صحيح است.
برد و باخت در بازىهاى اينترنتى
س: بعضى از سايتهاى خارجى بازیهاى اينترنتى دارند که بايد ابتدا مقدارى پول داد تا وارد بازى شد اگر ببريم اصل پولمان و جايزه به ما تعلق مىگيرد و اگر ببازيم پول خود را از دست مىدهيم. بازى کردن و پول دادن به اين سايتها چگونه است؟
ج) جايز نيست.
استفاده از الکل براى مداوا
س: عموى من بيمارى سختى به همراه درد كشنده و غير قابل تحمل دارد كه مربوط به مسائل مغزى و حملات قلبى است. بيمارى او در حد مرگ و كشنده است. دكتر وى توصيه كرده براى آرامش روزى دوبار «ويسكى*» با چاى بخورد. كه باعث تخفيف درد مىشود.
وى مىخواهد بداند آيا در اين شرايط جايز است و اگر نه آيا در شرايطى كه درد كشنده او را كاهش مىدهد باز هم جايز نيست.
ج) استفاده از هرگونه خوردنى يا نوشيدنىِ حرام، شرعاً جايز نيست مگر در موارد ضرورت علاج آن هم فقط به مقدار ضرورت، ولكن در روايات آمده است كه: خداوند منان شفا را در خمر قرار نداده است
خوردن مرغهاى بسته بندى شده
س: خوردن مرغهاى بستهبندى شده كه از طريقه ذبح شدن آنها آگاهى نداريم چه مسئلهاى دارد؟
ج) اگر از بازار مسلمانان تهيه شود، اشکال ندارد.
. روش جبران توهينها و کذبها
س: اگر شخصى (الف) در مورد شخص ديگرى (ب) مطالب بد و غير واقعى را در جمع مثلاً در ايميلهاى مشترک بيان کند و او را بىاعتبار کند، فرد الف چطور مىتواند اشتباه خود را جبران نمود و حق ب را به طور کامل به جا آورد؟ آيا الف بايد براى همه آنهايى که ايميل توهين به شخص ب را دريافت کردهاند ايميل فرستاده و رفع توهين کند؟ اگر الف اين کار را نکرد و ب هم مصرّ باشد که وى در جمع عذرخواهى کند، آيا در اين حال الف بخشيده مىشود حتى اگر ب مصرّ باشد که وى در جلوى همه افرادى که شاهد توهين بودهاند عذرخواهى نمايد؟
ج) بايد گفتههاى خود را به هرکس که رسانده تکذيب کند و از شخصى که به او اهانت کرده تحصيل رضايت نمايد.
سوزاندن بدن ميت مسلمان
س: حكم كسى كه در ژاپن زندگى مىكند و همسرش نيز اهل اين كشور مىباشد و تا آخر عمر در آنجا ساكنند در صورتى كه فوت كنند چيست؟ زيرا در اين كشور به هيچ وجه اجازه تدفين به سبك مسلمين داده نمىشود و فقط اجساد را مىسوزانند.
ج) اگر مسلمانى در آن بلد حضور ندارد که بتواند ميت مسلمان را به دستور اسلامى تجهيز و دفن کند و تنها مسلمانى که در اين باره حضور دارد نيز تمکن از اقدام به تجهيز و تدفين ميّتِ مسلمان ندارد، تکليف از او ساقط است، ليکن مجاز به مساعدت و تهيه مقدمات براى سوزاندن بدن ميّت مسلمان نمىباشد.
ارث بردن زوجه از ساختمان
س: اگر از ميت منزلى بجا مانده باشد و ورثهاى جز زوجه و فرزند نداشته باشد، آيا زوجه از زمين و ساختمان، هر دو، ارث مىبرد؟
ج) در فرض سؤال، زوجه فقط از قيمت زمين و قيمت ساختمان روى آن حق ارث دارد و از عين زمين ارث نمىبرد.
6:
آب وضو
س: آيا در وضو در حالى که بر روى دست آب مىريزيم مىتوان با همان دست شير آب را بست؟
ج) قبل از تکميل شستن دست چپ اشکال ندارد ولى پس از آنکه وضو کامل شد و از شستن دست چپ فارغ شد اگر دست را به چيز مرطوب (مثل شير آب) بگذارد و آب خارج وضو با آب وضو مخلوط شود، مسح سر و پا با آب خارج وضو و يا با آب مختلط صحيح نيست.
حدث اصغر در هنگام غسل
س: آيا حدث اصغر در اثناى غسل باعث باطل شدن غسل مىگردد؟
ج) حدث اصغر در اثناى غسل به صحّت غسل ضرر نمىرساند و لازم نيست که غسل از ابتدا شروع شود، ولى در غسل جنابت چنين غسلى کفايت از وضو براى نماز و ساير اعمالِ مشروط به طهارت از حدث اصغر نمىنمايد.
اختلاف مبدأ و مقصد سفر در رؤيت هلال عيد
س: الف) من در خارج از کشورم زندگى مىکنم و در ماه رمضان روزه مىگيرم ولى دو روز مانده به عيد در حالى که 28 روز روزه گرفتهام، با پروازى که دو ساعت طول مىکشد به کشورم برمىگردم و در آنجا هلال عيد فطر را مىبينم وظيفهام چيست؟
ج) اگر در بدو ورود به وطن مشخص باشد که آن روز شرعاً روز عيد است بايد يک روز، روزه ماه مبارک رمضان را در فرض سؤال قضا کنيد.
ب) اگر در آن كشور 30 روز روزه بگيرم و بعد به کشورم برگردم و ببينم که در آنجا يک روز از زمان گرفتن روزه در ماه رمضان باقى مانده، وظيفهام چيست؟
ج) اگر در جايى که 30 روز، روزه گرفتيد هلال ماه رمضان به طريق شرعى ثابت شده و بعد به کشورى مسافرت کرديد که در آنجا يک روز از ماه رمضان باقى مانده است، در اين صورت روزه گرفتن آن روز بر شما واجب نيست ولى اگر در کشورى که 30 روز، روزه گرفتيد هلال ماه در اول ماه به طريق شرعى ثابت نشده بود، در کشور خودتان روز آخر ماه رمضان را بايد روزه بگيريد.
سفر در شهرهاى بهم چسبيده
س: در محل زندگى من شهرهاى بزرگى وجود دارد که شهردارىهاى مجزا دارند اما همه آنها تحت منطقهاى بزرگ با نام واحد هستند. اگر من داخل اين منطقه حدود 15 تا 20 کيلومتر سفر كنم، آيا بايد نماز را قصر بخوانم يا تمام؟
ج) اگر مجموع شهرهاى کوچک در کنار هم در نظر عرف محل، يک شهر محسوب باشد، طى مسافت در داخل شهر حکم سفر ندارد و نماز تمام است. و مسافت از آخر شهر به مقصد يا از مبدأ به اول شهر بزرگ محاسبه مىشود که اگر به مقدار مسافت (5/ 22 کيلومتر) باشد نماز قصر است.
